2026 жылғы 9 қарашада жаңартылды. Мақала «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Заңның қазіргі редакциясы бойынша қайта жазылды.
Мазмұны:
Борышкердің шетелге шығуына қашан тыйым салынады
Қазақстаннан шығуға тыйым салуды қалай тексеруге болады?
Шығуға тыйымды қалай алып тастауға болады?
Тыйымды бұзса не болады
Қазақстаннан шығуға уақытша шектеу — сот орындаушысы атқарушылық іс жүргізу барысында борышкерге қолданатын шаралардың бірі. Ол жеке тұлғаларға және борышкер заңды тұлғалардың басшыларына қатысты. Тәртібі «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 33-бабында белгіленген.
Борышкердің шетелге шығуына қашан тыйым салынады
Сот орындаушысы борышкердің шығуына уақытша шектеу қою туралы қаулы шығаруға міндетті, егер борышкер:
- мерзімді төлемдерді (мысалы, алиментті) өндіріп алу туралы атқарушылық құжатты үш айдан астам орындамаса;
- сомасы 40 АЕК және одан көп (2026 жылы — 173 000 теңге) атқарушылық құжатты орындамаса.
Шектеу борышкерге тиісті түрде хабарланғаннан кейін бес жұмыс күні өткен соң қойылады. Қаулыны сот санкциялайды, содан кейін ол ҰҚК Шекара қызметіне жіберіледі.
Қазақстаннан шығуға тыйым салуды қалай тексеруге болады?
Өзіңізді Борышкерлердің бірыңғай тізілімінен ЖСН немесе Т.А.Ә. бойынша тексеруге болады — тіркелудің қажеті жоқ. Онда атқарушылық іс жүргізулер де, шығуға уақытша шектеулер де көрінеді. Тексеруді билет сатып алмас бұрын жасаған дұрыс: атқарушылық іс жүргізу басталған болса, хабарламадан кейін тыйым кез келген уақытта қойылуы мүмкін.
Шығуға тыйымды қалай алып тастауға болады?
Қарызды ішінара өтеу тыйымды алып тастамайды. Заң бойынша шектеу бір жұмыс күні ішінде алынады, егер:
- атқарушылық іс жүргізу тоқтатылса — мысалы, қарыз толық өтелсе;
- мерзімді төлемдер (алимент және т. б.) бойынша берешек қалмаса;
- атқарушылық құжат оны берген соттың немесе органның талабы бойынша орындалмай қайтарылса;
- өндіріп алушы шектеуді алып тастау туралы өтініш берсе (мемлекет пайдасына өндіріп алуды қоспағанда);
- атқарушылық іс жүргізуді қозғау туралы қаулының күші жойылса.
Төлегеннен кейін сот орындаушысына хабарлаңыз және түбіртекті сақтаңыз. Шетелде емделу қажет болса, шектеудің қолданылуы уақытша тоқтатылуы мүмкін — сот орындаушысының сот санкциялаған қаулысы бойынша.
Тыйымды бұзса не болады
Тыйым туралы мәліметтер Шекара қызметінде бар, сондықтан өткізу пунктінде борышкерді елден шығармайды. Шекараны өткізу пункттерінен тыс жерде кесіп өту де заң бұзушылық болып табылады, ал сот шешімін орындаудан қасақана жалтарғаны үшін қылмыстық жауаптылық көзделген. Бұл ретте қарыз жойылмайды: оны өтеу немесе өндіріп алушымен келісу сенімдірек.
Дереккөздер:
«Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» ҚР Заңы, 33-бап
Борышкерлердің бірыңғай тізілімі